Holowanie przyczepy ciężarowej lub naczepy bez ciągnika wymaga sprzętu, który przejmie podparcie i prowadzenie uszkodzonego pojazdu, dlatego nie powinno odbywać się przypadkowym autem ani zwykłą linką. Dobór metody zależy od tego, czy uszkodzona jest naczepa, przyczepa, ciągnik siodłowy, układ jezdny, hamulce pneumatyczne oraz czy pojazd blokuje drogę.
Najważniejsze w skrócie
Przy awarii zestawu najpierw trzeba zabezpieczyć miejsce, a dopiero potem ustalać sposób transportu pojazdu.
- Naczepa bez ciągnika wymaga podparcia przedniej części i sprzętu umożliwiającego jej bezpieczne prowadzenie podczas transportu.
- Przyczepę ciężarową można holować tylko wtedy, gdy jej układ jezdny, zaczep, oświetlenie i hamulce pozwalają na bezpieczny przejazd.
- Uszkodzone koło, opona, instalacja pneumatyczna albo zawieszenie mogą wykluczyć jazdę na własnych kołach i wymagać przewozu na platformie.
- Na autostradzie lub drodze ekspresowej zepsutą ciężarówkę, naczepę albo przyczepę usuwa profesjonalna pomoc drogowa, a miejsce postoju trzeba zabezpieczyć.
- Dyspozytorowi należy podać lokalizację, typ pojazdu, rodzaj ładunku, widoczne uszkodzenia oraz informację, czy zestaw blokuje pas ruchu.
Jak zabezpieczyć naczepę lub przyczepę po awarii?
Przy rannych, wycieku paliwa lub innego płynu, dymie albo pożarze pierwszym działaniem jest telefon pod numer 112. Nie próbuj wtedy samodzielnie przestawiać pojazdu, rozłączać przewodów ani podnosić elementów zestawu.
Na autostradzie i drodze ekspresowej włącz światła awaryjne oraz ustaw trójkąt ostrzegawczy 100 m za pojazdem. Poza obszarem zabudowanym trójkąt umieszcza się 30-50 m za pojazdem, a w obszarze zabudowanym bezpośrednio za pojazdem lub na nim.
Jeżeli zatrzymałeś się na pasie awaryjnym, po ocenie sytuacji opuść kabinę stroną dalszą od ruchu i czekaj za barierą ochronną, o ile jest to bezpieczne. Nie chodź po jezdni, nie wymieniaj koła na czynnym pasie i nie próbuj holować pełnego zestawu drugim ciągnikiem bez właściwego zabezpieczenia.
Jaki sprzęt jest potrzebny do holowania naczepy bez ciągnika?
Naczepa różni się od przyczepy tym, że jej przednia część jest zwykle oparta na ciągniku siodłowym. Po odłączeniu od ciągnika trzeba więc zapewnić podparcie, stabilność i możliwość kontrolowanego prowadzenia pojazdu.
Wózek holowniczy do naczepy to urządzenie podpierające jej przód i umożliwiające sprzężenie z pojazdem holującym. W praktyce dobór sprzętu zależy od masy naczepy, stanu osi, hamulców, rodzaju uszkodzenia oraz miejsca, z którego pojazd ma zostać zabrany.
Do akcji mogą być potrzebne następujące rozwiązania:
- ciągnik siodłowy zastępczy, gdy naczepa jest sprawna jezdnie i można ją bezpiecznie podpiąć do siodła;
- holownik z podnośnikiem, gdy pojazd ma być holowany na własnych kołach, a uszkodzona część wymaga uniesienia;
- wózek lub adapter holowniczy do podparcia przedniej części naczepy;
- laweta albo platforma, gdy jazda naczepy lub przyczepy na własnych kołach byłaby niebezpieczna;
- mobilny serwis opon, gdy problemem jest uszkodzona opona lub koło, ale pozostałe układy są sprawne;
- rotator i poduszki pneumatyczne, gdy zestaw przewrócił się, ugrzązł lub znalazł się poza jezdnią.
Kiedy wystarczy pomoc na miejscu, a kiedy potrzebne jest holowanie?
Nie każda awaria oznacza transport naczepy albo przyczepy. Czasem problem można usunąć na postoju, o ile pojazd stoi w bezpiecznym miejscu, a naprawa nie wymaga pracy na czynnym pasie ruchu.
| Sytuacja | Możliwe działanie | Kiedy nie ruszać pojazdu? |
|---|---|---|
| Przebita opona lub uszkodzone koło | Mobilna wymiana koła lub naprawa zależna od stanu opony | Gdy uszkodzenie objęło piastę, zawieszenie albo kilka kół |
| Brak ciśnienia w pneumatyce | Diagnostyka układu pneumatycznego na miejscu | Gdy hamulce nie działają prawidłowo lub pojazd nie utrzymuje ciśnienia |
| Awaria ciągnika siodłowego | Podpięcie sprawnej naczepy do ciągnika zastępczego | Gdy naczepa ma uszkodzone osie, hamulce lub elementy sprzęgu |
| Uszkodzone zawieszenie albo rama | Ocena możliwości załadunku i transportu | Zawsze, gdy dalsza jazda może pogłębić uszkodzenie |
| Przewrócony zestaw lub naczepa w rowie | Podnoszenie rotatorem i poduszkami pneumatycznymi | Do czasu zabezpieczenia pojazdu i ładunku przez ekipę ratowniczą |
Przy awarii ciągnika naczepa często może zostać odebrana przez inny ciągnik, ale decyzję trzeba poprzedzić kontrolą sworznia królewskiego, podpór, przewodów, hamulców oraz stanu ładunku. W przypadku chłodni, cysterny, naczepy z materiałami wrażliwymi lub uszkodzonej plandeki należy przekazać te informacje już podczas zgłoszenia.
Jak podać dane potrzebne do wysłania właściwego sprzętu?
Dokładne zgłoszenie ogranicza ryzyko przyjazdu sprzętu niedopasowanego do sytuacji. Na drodze szybkiego ruchu podaj drogę, kierunek jazdy, kilometr ze słupka, najbliższy węzeł lub MOP, a najlepiej wyślij pinezkę GPS w wiadomości.
Przed rozmową z dyspozytorem przygotuj najważniejsze informacje:
- rodzaj pojazdu: naczepa, przyczepa ciężarowa, ciągnik, solówka, autobus lub pełny zestaw;
- opis awarii, na przykład uszkodzona opona, koło, zawieszenie, pneumatyka, zaczep albo przewody;
- informację, czy pojazd stoi na pasie ruchu, poboczu, parkingu, w rowie lub na placu;
- rodzaj i stan ładunku, w tym potrzebę przeładunku na pojazd zastępczy;
- zdjęcia uszkodzeń, osi, kół, podpór oraz miejsca postoju, jeśli można je wykonać bez ryzyka.
Dyspozytor powinien też wiedzieć, czy zestaw jest odłączony oraz czy naczepa ma opuszczone podpory. Te szczegóły wpływają na wybór holownika, platformy, ciągnika zastępczego lub sprzętu do podnoszenia.
Na co uważać podczas holowania przyczepy i naczepy?
Najczęstszym błędem jest założenie, że każdą naczepę da się po prostu podpiąć i odjechać. Uszkodzone hamulce, blokujące się koło, pęknięty element zawieszenia albo nierównomiernie rozłożony ładunek mogą sprawić, że dalsza jazda będzie zagrożeniem dla innych uczestników ruchu.
Nie należy też podnosić naczepy przypadkowymi podnośnikami ani przemieszczać jej przy użyciu nieprzystosowanych pojazdów. Przy przewróconym zestawie poduszki pneumatyczne pozwalają podnosić konstrukcję bez nadwyrężania jej w takim stopniu, jak przy niekontrolowanym ciągnięciu.
Po kolizji wykonaj dokumentację zdjęciową pojazdu, ładunku i miejsca zdarzenia, jeśli nie zagraża to bezpieczeństwu. Poszkodowany może dochodzić z OC sprawcy zwrotu uzasadnionych kosztów holowania i pomocy drogowej, ale sposób rozliczenia trzeba potwierdzić z ubezpieczycielem.
Najczęstsze pytania
Czy można holować naczepę bez ciągnika siodłowego?
Tak, ale wymaga to sprzętu, który zapewni podparcie i stabilne prowadzenie przedniej części naczepy. W zależności od stanu technicznego stosuje się ciągnik zastępczy, wózek holowniczy, holownik z podnośnikiem albo transport na platformie.
Czy przyczepę ciężarową można holować zwykłą linką?
Nie należy zakładać, że linka wystarczy do bezpiecznego przemieszczenia przyczepy ciężarowej. Masa pojazdu, działanie hamulców, stan zaczepu i oświetlenia oraz sytuacja na drodze wymagają oceny przez pomoc drogową.
Co zrobić, gdy naczepa blokuje pas na A4, S5 lub S8?
Włącz światła awaryjne, zabezpiecz miejsce zgodnie z warunkami drogi i wezwij pomoc drogową. Przy zatorze na drodze z co najmniej dwoma pasami w jednym kierunku kierowcy z lewego pasa powinni zjechać maksymalnie w lewo, a z pozostałych pasów w prawo, tworząc korytarz życia.
Kto płaci za holowanie naczepy po kolizji?
Przy szkodzie z cudzej winy uzasadnione koszty holowania mogą być dochodzone z OC sprawcy. Gdy przyczyną jest awaria własnego pojazdu, płatność zależy od umowy przewoźnika, warunków assistance lub ustaleń z firmą wykonującą usługę.
Na Dolnym Śląsku pomoc drogowa Cabanek24 z bazą w Trzebnicy obsługuje holowanie zestawów, naczep i przyczep oraz może zorganizować wymianę opony, rozruch, wyciąganie pojazdu z rowu lub przeładunek towaru. Przy zgłoszeniu dyspozytor podaje wycenę i szacowany czas dojazdu, a zakres działań opisuje strona dotycząca holowanie naczep i przyczep ciężarowych.
